رونمایی از منابع چاپی کمیاب جبار باغچه بان موجود در گنجینه رضوی در مشهد

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی و به نقل از آستان نیوز، سیصد و هشتمین برنامه سه شنبه های علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با عنوان «میراث مردی که به سکوت، زبان بخشید»، هفتم مهرماه 1405 و در آستانه «روز جهانی ناشنوایان»، با حضور جمعی از مدیران و کارشناسان سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی و اداره آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی و همچنین معلمان و دانش آموزان هنرستان پسرانه ناشنوایان فاطمه الزهرا (س) در این مدرسه، اجرا شد.

این کتاب ها و نشریات کمیاب و نایاب از آثار تألیفی «میرزا جبار عسکرزاده؛ (باغچه بان)»، نخستین آموزگار کودکان ناشنوا، موجود در گنجینه رضوی شامل کتاب های چاپ سربی با عناوین «دستور تعلیم الفبا، چاپ شده در سال 1314»، «علم آموزش برای دانشسرا های مقدماتی پسران و دختران، منتشر شده در سال 1330» و «روش آموزش کر و لال ها، چاپ شده در سال 1343»، می شود. همچنین در این مراسم، از مجله «زبان»، نخستین نشریه با رویکرد ناشنوایی، منتشر شده در سال 1323، رونمایی شد.

وجود مجموعه کتاب های چاپی نفیس در کتابخانه رضوی

مهدی صادقی حصار، مدیر کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی در این مراسم ضمن معرفی ساختار سازمانی این کتابخانه، اظهار کرد: حدود یک میلیون و 300 هزار نسخه کتاب چاپی در مخازن کتابخانه مرکزی این آستان مقدس وجود دارد.

وی از «مجموعه کتاب های درسی قبل از انقلاب اسلامی»، به عنوان یکی از مجموعه کتاب های چاپی نفیس کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نام برد و افزود: مجموعه حاضر شامل کتاب هایی است که از ابتدای تاریخ تأسیس مدارس (از دارالفنون تا سال 1357)، منتشر شده است و کتاب های تألیفی جبار باغچه بان نیز در زمره این مجموعه قرار می گیرد.

صادقی حصار در ادامه، مطالبی با محوریت «چرایی و چگونگی چاپ کتاب در ایران»، «اعزام دانشجو به فرنگ» و «معرفی میرزا صالح شیرازی، اولین ایرانی که در دانشگاه اکسفورد انگلستان تحصیل و در نهایت دستگاه چاپ را وارد ایران کرد»، بیان کرد.

وی نمونه هایی از آثار مجموعه کتاب های درسی دارالفنون تا قبل از انقلاب اسلامی موجود در مخزن چاپی کتابخانه مرکزی حرم مطهر رضوی نظیر کتاب درسی نهایه التعلیم، کتاب جراحی یاکوب پولاک، معلم اتریشی و پزشک ناصرالدین شاه قاجار و همچنین کتاب های تألیفی جبار باغچه بان را در این برنامه، معرفی کرد.

شناسایی نشریات مرتبط با جامعه معلولان

همچنین جمیله جهانی، مسئول امور اطلاع رسانی و محتوای مطبوعات سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی در این مراسم به معرفی زندگی نامه و اقدامات شاخص جبارباغچه بان (1264-1345 هجری شمسی) همچون افتتاح نخستین کودکستان ایرانی با نام «باغچه اطفال» در سال 1303 و بنیان گذاری جمعیت حمایتاز کودکان ناشنوا در سال 1323، پرداخت.

وی گفت: اولین شماره «مجله زبان» را باغچه بان در سال 1323 روانه بازار نشر کرد که این نشریه در مجموع، در 16 شماره، تا سال 1326، منتشر شد. او در سال 1324 نیز نشریه «بهار کودکان» را به عنوان پیوست مجله زبان، منتشر کرد که تنها همان یک شماره از آن به چاپ رسید. همچنین باغچه بان، «مجله گزارش» را ویژه ناشنوایان در سال 1342، منتشر کرده است.

جهانی با اشاره به وجود بیش از دو میلیون و 300 هزار نسخه نشریه ادواری در آرشیو مطبوعات آستان قدس رضوی، ادامه داد: بیش از صد عنوان نشریه مرتبط با جامعه معلولان، در افزون بر چهار هزار نسخه، در این آرشیو شناسایی شده و در دسترس پژوهشگران نیز قرار دارد. این نشریات خبری، علمی ترویجی و حتی علمی پژوهشی است.

سرآغاز همکاری دو مجموعه

امیرحسین افسری، کارشناس اداره آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی، نیز با تأکید بر شعار خود؛ «گاهی باید با صدای دل شنید»، عنوان کرد: اجرای این برنامه، نقطه شروعی برای همکاری و تعامل میان این اداره و کتابخانه آستان قدس رضوی است. بی شک طرح های ویژه ای در این کتابخانه در آینده خواهیم داشت.

وی افزود: دانش آموزان مشغول به تحصیل در مدارس استثنایی مرتبط با آسیب شنوایی، دارای هوش و توانمندی همچون دانش آموزان سایر مدارس کشور هستند. در این میان، شاهد درخشش تعدادی از این دانش آموزان در جشنواره خوارزمی نیز بودیم که این امر نشان می دهد در مسیر آموزش و توانمندسازی معلمان و دانش آموزان این مدارس، گام های مؤثری برداشته شده است.

همچنین در بخش دیگری از این مراسم، رضا اسکندری، مدیر هنرستان پسرانه ناشنوایان فاطمه الزهرا (س)، گزارشی از فعالیت های این مجموعه که در آن دانش آموزان در رشته های فنی، مشغول به تحصیل هستند، ارائه داد.

وی ضمن ابراز خرسندی از کاهش هر ساله تعداد دانش آموزان ناشنوا به دلیل پیشرفت روزافزون تکنولوژی و کاشت حلزون گوش، خاطرنشان کرد: در حال حاضر، اشتغال زایی جوانان ناشنوا پس از اتمام تحصیل و مستقل شدن آنها، اولویت و دغدغه اصلی ماست.

گفتنی است، صحبت های سخنرانان حاضر با همکاری حسین کاتبی، دبیر مدارس آموزش و پرورش استثنایی خراسان رضوی، برای دانش آموزان این هنرستان به زبان اشاره، ترجمه شد.

انتهای پیام